پیشنهادهایی برای توسعه امیگو جونز (قسمت دوم)

هوالمونس

ایجاد راهکارهایی برای افزایش سرمایه اجتماعی از طریق پتانسیل سیاره اومیگو

اپیزود اول : مفهوم سرمایه اجتماعی

به باور بانک جهانی، توجه به سرمایه انسانی که در حقیقت همان استعداد و خلاقیت ذاتی افراد جامعه است، مهم ترین و موثرترین سرمایه گذاری دراز مدت و سبب ایجاد رفاه و ارتقای کیفیت زندگی در هر کشور است. دولت ها در این میان نقش ظریفی دارند زیرا از یک سو باید شرایط استفاده بهینه از سرمایه های اجتماعی را فراهم کنند ولی نباید با مداخله گری، مانع بروز خلاقیت ها شوند.

بیانیه گام دوم رهبر انقلاب نیز با تمرکز بر نقش جوانان به عنوان سرمایه های انسانی و سازنده آینده کشور حاکی از اهمیت این عامل در اهداف اصلی و کلی حاکمیت است. در این راستا، بحث جوانگرایی نباید تنها در انتصاب مدیران و مسئولانی که از لحاظ سنی جوانند خلاصه شود و در مقابل باید افکار و مطالبات نسل جوان که سرمایه اصلی اجتماعی کشور هستند، مد نظر قرار گیرد.

گزارش اخیر وزارت امور اقتصادی و دارائی از تحلیل شاخص های سرمایه اجتماعی در مقایسه با سال های پیش تر نمایانگر تنزل کیفیت رفتار مردم در زمینه هائی مانند کمک به دیگران و شرکت در سازمان های خیریه و مردم نهاد است و شوربختانه، رفتارهای پرخاشگرانه و سرقت و موردهای مشابه روندی صعودی داشته. وضعیت نامناسب اقتصادی کنونی و ناامیدی نسبت به وضعیت های پیش رو، از دلایل اصلی روندهای نزولی و صعودی فوق است.

متاسفانه، سایه نومیدی بر جامعه، نبود انگیزه برای پیشرفت های آینده و بی نشاطی، نهایتا به فرار مغزها و از دست رفتن سرمایه های انسانی که در طی سال ها شاهد آن بوده ایم، و به تبع آن، پسرفت اقتصادی منجر می شود.  متغیر دیگری در این شاخص که نمایانگر وضعیت نامطلوب حاکم بر جامعه است، نگرانی خانواده ها نسبت به آینده فرزندان است که خود نشانی از عدم اطمینان به کیفیت جامعه فرداست.

شکی نیست که توسعه  اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بدون سرمایه اجتماعی امکان پذیر نیست و انسجام جامعه تنها با اعتماد افراد به یکدیگر و احترام متقابل صورت می گیرد، و هرچه سطح این اعتماد پائین تر باشد میزان رشد اقتصادی نیز پائین تر خواهد بود. ما شاهد این اعتماد اجتماعی در سالهای جنگ بودیم. به گفته فرهاد دژپسند، وزیر امور اقتصادی و دارئی، با اینکه کشور متحمل هزینه هنگفتی در طول جنگ تحمیلی شد، اما سرمایه اجتماعی و تعلق خاطر مردم به نظام باعث حفظ آب و خاک کشور شد. این اعتماد اجتماعی سرمایه ای است که متاسفانه کمتر و کمتر می شود. به باور علی اصغر فانی، مدیر سابق و با تجربه وزارت آموزش و پرورش، مهم ترین عامل شکل گیری انقلاب سرمایه اجتماعی بود و اکنون نیز اولویت باید بازسازی این سرمایه که بسیار تخریب شده است باشد. (منبع : تاجران در خدمت بسط گفتمان اجتماعی )

-------------------------------------------------------------------------------------------

اپیزود دوم : عوامل تشکیل دهنده سرمایه اجتماعی

عوامل ساخت سرمایه اجتماعی را به چهار دسته تقسیم کرده اند :

1 . عوامل نهادی : نهاد به معنای قانون ، رسم ، عرف ، عادت و یا سازمانی است که در زندگی سیاسی یا اجتماعی مردم ، مؤثّر واقع می شود ونظام هدف داری را در جهت رفع نیازهای یک اجتماعِ سازمان یافته ، ایجاد می کند ، مانند : دولت که از طریق وضع قوانین و ایجاد نظام هدفدار ، موجب تشکیل سرمایه اجتماعی می شود .

2 . عوامل خودجوش : هنجارهایی که به صورت خودجوش ، به جای قانون و دیگر نهادهای رسمی ، از کُنش های متقابل اعضای یک اجتماع به وجود می آیند و ناشی از انتخاب های تعمّدی نیستند ، در این دسته قرار می گیرند .

3 . عوامل بیرونی : منظور از این دسته عوامل ، هنجارهایی هستند که از جایی ، غیر از همان اجتماعی که در آن به کار رفته اند ، سرچشمه می گیرند ، همچون : دین ، مذهب ، ایدئولوژی و فرهنگ یا تجربه مشترک تاریخی .

4 . عوامل طبیعی : در این گروه ، دو دسته از عوامل : «روابط خویشاوندی» و «همبستگی های قومی و نژادی» قرار می گیرند .

ابعاد سرمایه اجتماعی

در یک دسته بندی ، سرمایه اجتماعی به سه بُعد : ساختاری ، شناختی و ارتباطی تقسیم می شود که در ادامه به بررسی هر یک از این ابعاد می پردازیم .

1 . بعد ساختاری :

این بُعد ، به سه دسته زیر تقسیم می شود :

الف : پیوندهای موجود در شبکه ، شامل : وسعت و شدت ارتباطات موجود در شبکه .

ب : شکل و ترکیب شبکه ، شامل : سلسله مراتب شبکه ، میزان ارتباط پذیری و تراکم شبکه .

ج : تناسب سازمانی ، مثلاً : تا چه انداره شبکه ایجاد شده برای یک هدف خاص ، ممکن است برای اهداف دیگر نیز استفاده شود .

2 . بعد شناختی :

این بعد که محور آن ، شناخت (یعنی فعالیّت های ذهنی ، عقلی و اندیشه ای) است ، با استفاده از زبان مشترک ، بینش مشترکی از اهداف و ارزش ها را برای اعضای شبکه فراهم می کند و مقدمه فعالیت بهینه آنان در نظام اجتماعی را فراهم می نماید و شامل : زبان ، علائم مشترک و روایت های مشترک است .

3 . بعد ارتباطی :

این بعد ، شامل مؤلّفه هایی چون : اعتماد ، هنجارها ، تعهدات ، روابط متقابل و تعیین هویت مشترک است .

یک تقسیم بندی دیگر

دسته بندی دیگری از ابعاد سرمایه اجتماعی توسط گروه «کِنِدی» در دانشگاه هاروارد ، انجام شده که در عین توجّه به متغیرهای تقسیم پیشین ، سرمایه اجتماعی را به گونه ها و ابعاد متنّوع تری تقسیم نموده است :

1 . اعتماد :

الف : اعتماد اجتماعی : شامل اعتماد به افرادی مانند : همسایه ، همکار ، فروشنده یک فروشگاه ، یک هم کیش ، پلیس و خلاصه همه کسانی است که در زندگی روزمره با آنها در ارتباط هستیم .

ب : اعتماد میان نژادهای مختلف : ممکن است سرمایه اجتماعی ، میان نژادهای مختلف (سیاه ، سفید ، زرد) بررسی شود و میزان اعتماد نژادها به همدیگر سنجیده شود .

2 . مشارکت سیاسی :

الف : مشارکت سیاسی عادی : این نوع مشارکت را می توان از روی تعداد رأی دهنده ، میزان مطالعه و حجم خرید روزنامه ها ، اطلاعات شهروندان از مسائل سیاسی روز و ... مورد اندازه گیری قرار داد .

ب : مشارکت سیاسی نقادانه : ممکن است مشارکت سیاسی عادی یک جامعه در حد پایینی باشد ، ولی همین جامعه از لحاظ مشارکت سیاسی نقادانه ، سطح بالایی داشته باشد و افراد در فعالیت هایی مثل : راهپیمایی ها ، اعتصابات ، تحریم ها ، تجمع ها ، انقلاب سیاسی و ... حضور فعال داشته باشند .

3 . مشارکت و رهبری مدنی :

الف : رهبری مدنی : نقش رهبری افراد در گروه ها ، باشگاه ها ، انجمن ها و امور شهر یا مدرسه و دانشگاه و نظایر اینها ـ که اشکال مختلف مشارکت مدنی هستند ـ ، گونه ای از سرمایه اجتماعی است .

ب : مشارکت مدنی : یعنی افراد جامعه تا چه اندازه در انواع گروه های مذهبی ، باشگاه های ورزشی ، سازمان های جوانان ، انجمن های مربوط به والدین ، گروه های و مؤسسات خیریه ، تعاونی ها و اتحادیه های کارگری ، فرهنگسراها و ... فعالیت می کنند .

4 . پیوندهای اجتماعی غیر رسمی :

این بعد ، بر خلاف بعد قبلی ، به سنجش جنبه های غیر رسمی سرمایه اجتماعی می پردازد ، مانند : تعداد دوستان یک فرد ، میزان معاشرت فرد با دوستان خود در محیط اداری و خارج از آن ، مشارکت در بازی های گروهی ، دیدار از فامیل و ... .

5 . بخشش و روحیه داوطلبی :

عضویت افتخاری شهروندان در سازمان های غیردولتی خدمات انسان دوستانه و همکاری افراد جامعه با نهادهای خیریه و داوطلبانه ، چه به صورت مالی و فکری و صرف وقت ، از این قبیل سرمایه های اجتماعی است 6 . مشارکت مذهبی :

مذهب نقش خیلی مهمی در سرمایه اجتماعی ایفا می کند . افراد بر حسب دین و مذهبی که دارند ، ممکن است منشاء مشارکت باشند . مانند : فعالیّت در امور مساجد و تکایا ، کلیساها و یا اماکن مذهبی و زیارتی .

7 . عدالت در مشارکت مدنی :

در برخی جوامع تمایل به سوی افراد متمکن ، تحصیلات عالیه و نژاد خاصی است و بالعکس در برخی جوامع دیگر ، افراد فقیر در اولویت قرار دارند . از آن جا که این عوامل در سلامت جامعه مهم هستند ، اندازه گیری میزان تساوی افراد مختلف در مشارکت های اجتماعی ، حائز اهمیت است .

8 . تنوع معاشرت ها و دوستی ها :

هر چه فرد با : افراد ، طبقات و گروه های بیشتر و متعلق به نژادها و مذاهب مختلف در ارتباط باشد و با آنها رابطه دوستی برقرار کرده باشد ، به همان اندازه موجب افزایش سرمایه اجتماعی شده است .

نتیجه

به طور کلی می توان گفت که : سرمایه اجتماعی یک ظرفیت ، جوهر اجتماعی یا هنجاری غیر رسمی است که همکاری میان افراد و نهادهای یک جامعه را ارتقا می بخشد . هر شبکه اجتماعی ، برای دستیابی به اهداف خود ، علاوه بر افراد آگاه و با تجربه و امکانات و ابزار مادی ، به عوامل مانند : اعتماد ، تعهد و مسئولیت پذیری و ... هم نیاز دارد که این عوامل ، همان سرمایه های اجتماعی هستند . حتی یک گروه از خلافکاران (مثل گروهی دزد یا قاچاقچی) هم برای موفقیت در کار خود به سرمایه اجتماعی و هنجارهایی مانند : رفتارهای اخلاقی ، قانونمداری ، خطرپذیری و اعتماد متقابل در بین اعضای گروه ، نیاز دارد . در واقع برای موفقیت دسته جمعی در امور غیر قانونی هم ، وجود سرمایه اجتماعی شرط است . (منبع : پایگاه اطلاع رسانی حوزه )

----------------------------------------------------------------------------------------------

اپیزود سوم : دماسنج اعتماد!

وزارت اقتصاد در یک گزارش پژوهشی، شاخص سرمایه اجتماعی در سال ۱۳۹۶ را تحلیل کرده است. گزارش مذکور حاکی از این است که امتیاز سرمایه اجتماعی در کل کشور، ۸۷/ ۱۰ از ۲۱ بوده است. همچنین داده‌های ارائه شده نشان می‌دهدکه خوش‌بینی نسبت به آینده فرزندان در وضعیت قرمز به‌سر می‌برد. گزارش مذکور ذیل برنامه پایش شاخص‌های ملی محیط کسب‌وکار تدوین شده که سرمایه اجتماعی در هر یک از استان‌های کشور را مورد بررسی قرار داده است.

منبع : ( دنیای اقتصاد )

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

اپیزود چهارم : ارتباط مستقیم سرمایه اجتماعی و توسعه پایدار

-------------------------------------------------------------------------------------------------

اپیزود پنجم : سیاره امیگیو؛ شاه کلید بستر سازی برای ایجاد زمینه های لازم در حوزه رسانه های تعاملی در خصوص افزایش سرمایه های اجتماعی

به تصویر بالا خوب نگاه کنید!

در حقیقت، اون یک نفر نیست!

بیشتر تصویری هست از قدرت و همدلی تمامی افرادی که دورش را گرفتند. وقتی تمامی افراد تونستند کنارهم راهی پیدا کنند که هم حال خودشون خوب بشه هم حال سیستم؛ عملا اون آدم وسطیه میتونه تک تک افراد زیرسیستم باشه!

از نظر من اعضای سیاره اومیگو باید بتونن متعالی و متفاوت فکر کنند. من تو امیگو یک رهبر نداریم! اینجا همه رهبر هستند. بدین مفهوم که وقتی نگاه سیستم متعالی بود و فرد محور نبود هرگز محدود به یک نفر نخواهد شد. 

ماکلیت درجه دوم در حوزه سیاره ای اینجا میتونه قدرت خودش رو به رخ بکشه!

خیلی هم ساده هست. اگر ایده یا فکری باعث توسعه و پیشرفت سیاره ما یعنی اومیگو بود، پس باعث پیشرفت همه هست. اینجا برتری به میزان فعالیت شما سنجیده میشه نه ادعاتون!

هرکس فعالتر؛ تاثیرگذارتر.

شایسته سالاری دقیقا یعنی همین...

ما  در سیاره اومیگو اول نیاز داریم خوب بفهمیم جامعه ما در کشور خودمون چه نیازهایی رو میتونه توی مبحث سرمایه اجتماعی داشته باشه. بعد با همفکری در سیاره اومیگو باید ببینیم ما چطو میتونیم اینجا به حکم ساکنین سیاره اومیگو که عضوی از جامعه کشور ما ایران هست کاری کنیم که به جامعه ای که از پدر و مادر بهش تعلق مادی - معنوی داریم کمک کنیم. بهش میگن "مسئولیت اجتماعی"

اینجاست که میرم سراغ امیگوجونز عزیز؛

باید بتونیم فضاسازی هایی رو اینجا شکل بدیم که بتونه توی زمینه ایجاد بسترهای اولیه برای بهبود و بالا رفتن سرمایه اجتماعی کمک کنه.

من خودم برای این موضوع دو تا پیشنهاد دارم! 

اولا گزینه ساختن کمپین های مسئولیت اجتماعی در اومیگو درج بشه. البته با نظر مدیریت و اینجا بهتره چه موضوعاتی قابل طرح شدن باشه.

خوبی کمپین ها اینه که چون عده ای در کنار شما با امضاء هاشون میان وسط پس بهتر قابلیت بپیگیری رو داره و دیگه اینکه این خودش میتونه به سیاره اومیگو کمک کنه که با سرعت بیشتری به سمت تبدیل شدن به یک رسانه تعاملی قوی و تاثیرگذار پیش بره.

ثانیا تاسیس بانک ملی خنده هست در سیاره اومیگو!

اما جریان بانک ملی خنده چیه؟ عرض میکنم خدمتتون! هدف از تاسیس بانک ملی خنده راه اندازی پتاسیل خندیدن در زمانهایی هست که هم در جامعه بیرونی یعنی داخل کشور خندیدن و شادی توصیه میشه و هم ایجاد فرصت و بسترهای لازم برای برقراری فضاها و جاهایی که تا به امروز نبود ولی شاید بهتره من بعد باشه!

چون به بهبود و افزایش سرمایه اجتماعی بشدت کمک میکنه.

به طور مثال "اتاق خنده" میتونه یه نمونه ساده اما پرتاثیر باشه!

وقتی ما بانک ملی خنده داشته باشیم بر اساس اطلاع رسانی بانک ملی خنده توی روزهایی که خنده الزامیه مثل این همه عید که از اول سال تا آخر سال داریم و توش باید بیشتر جشن بگیریم ولی نمیدونم چرا نمیگیریم، من بعد بیشتر جدی گرفته بشه!

از اعیاد ملی امون گرفته که قربونش برم توی سال کم نیستن تا اعیاد مذهبی...

و وقتی قرار شد اونهایی که توی بانک ملی خنده عضو باشن و فعالیت کنن یکی از فعالیتهاشون میتونه این باشه:

- ساختن یک اتاقک 3در4 در پارک شهرشون با رایزنی و همکاری شهرداری همون شهر برای شاد کردن و خندوندن مردم و بچه به هر طریقی که میتونن.اصلا لزومی نداره به هزینه های هنگفت! در حد وسع شهرداری و خود اعضا.

- رفتن پیش مراکز نگهداری کودکان بی سرپرست و بد سرپرست در زمانهایی که شادی الزامی و شاد کردن بچه ها با هر کاری که از دستشون بر میاد نه لزوما کاهایی که پول لازم داره!

- رفتن پیش بچه های بهزیستی و اونهایی که معلولین مزمن روانی هستند و شاد کردنشون

- رفتن پیش بچه هایی که سرطان دارن و شاد کردن اونها

- رفتن به خونه های سالمندان و شاد کردنشون 

فعلا فقط همینا به ذهنم اومد!

ثالثا تاسیس بانک ملی بخشش

توی این بانک شما پول نگه داری نمیکنی! عشق پس انداز میکنی! رویه کار کردنش هم خیلی ساده هست!

توی کل کشور هزار تا شعبه فروش غذا وجود داره! شما فرض کن چیزبرگر! چون من خودم عاشق چیزبرگر هستم! ولی یک تفاوت بزرگ با همه فست فودهای دنیا داره!

یه دونه دستگاه شبیه عابر بانک بیرون اش هست. هر کسی آبرومند بود ولی پول نداشت برای بچه اش چیزبرگر بخره میره جلوی دستگاه و روی دکمه "عشق بده" میزنه. بعدشم دستگاه بهش یه رسید میده که باهاش میتونه بره داخل و با ارائه اون ژتون غذا تحویل بگیره. به همین راحتی!

میپرسی با کدوم پول!؟  بهت میگم! با پول امثال من و تو که ساکن و عضو سیاره اومیگو هستیم و با افتخار حامی و پشتیبان بانک ملی بخشش.

البته ذکر یک نکته اینجا خالی از لطف نیست! متاسفانه خیلی تلاش کردم که بانک ملی بخشش (در واقع شکل دیگری از ایده روزی عشق ) اجرایی بشه، اما متاسفانه هنوز موفق نشدم. امیدوارم با وجود قدرتی که در سیاره اومیگو میبینم و این هم افزایی در کنار هم بتونیم در این خصوص نیز بعنوان سیاره ای متفاوت در کل دنیا نه تنها ایران خودمون شناخته بشیم.